در سالهای اخیر باتوجه به اینکه کامپیوتر جای خود را در دانشگاههای کشور تا اندازه ای باز نموده است و باتوجه به این مطلب که اکثرشرکت های دولتی و خصوصی نیز به استفاده از کامپیوتر تمایل پیدا نموده اند کمبود کتب مفید و کاربردی در این زمینه بسیار محسوس گشته است. البته در این چند ساله اخیر با وارد شدن تعداد زیادی کامپیوتر به دانشگاهها و آشنا شدن دانشجویان با آنها موج جدیدی در استفاده از این مظهر علم و تکنولوژی پدید آمده است. اما باید توجه داشت که امروزه نادیده گرفتن کامپیوتر و کاربردهای آن به معنی نفی علم محسوب می گردد. نهایتا توجه مسئولین و دست اندرکاران کشور را به این نکته واضح جلب می کنم که پایه و اساس استقلال و خودکفایی صنعتی ما در دانشگاهها است و وارد نمودن تکنولوژی جدید به خودی خود تکافوی این امر را نخواهد کرد بلکه باید به آموزش و فرهنگ سازی قوی دست یازید. از آنجا که سیستم عامل DOS (در مورد کامپیوترهای 16 بیتی) از عمومیت بیشتری برخوردارند، به توضیحات مختصری در این زمینه می پردازیم.

شروع

در اینجا سعی می کنیم که به جای ارائه دستورات Dos بیشتر بر روی روش های عملی تأکید گردد. اکنون که استفاده از دیسکهای سخت (hard disks) بسیار متداول شده است، تکنیکهایی که این مساحت های بزرگ ذخیره سازی داده ها را شکل می دهند از اهمیت خاصی برخوردار شده اند. محتویات این مقاله بر اساس نیازها و تجربیات افراد مختلفی که با سیستم Dos به خوبی آشنا هستند تنظیم شده است و امیدوارم که با سهولت بیشتری برای شما نیز مفید باشد.

کامپیوتر تا هنگامی که سیستم عاملDos  را Load نکرده باشد نمی تواند برنامه ای را اجرا نماید. Dos بر روی یک دیسک شناور (floppy disk) که بر روی آن علامت Dos یا Ms-Dos نقش شده است ذخیره می گردد.

انواع دیسکهای شناور:

درصورتی که کامپیوتر شما دارای دو شکاف مختص دیسک باشد در آن صورت معمولا شکاف A: شکافی است که در سمت چپ یا در زیر دیگری واقع شده است. باید دیسک Dos را به نحوی به شکاف وارد کرد که برچسب آن رو به بالا باشد. سپس باید پوشش دیسک را خارج نموده و نهایتا درپوش یا اهرم شکاف را محکم بست. بایستی توجه داشت که بعضی از انواع دیسکهای شناور حقیقتا «کاملا» سخت می باشند.

یک دیسک سخت مدل وینچستر (Winchester) در دیسک خوان C: دائما Load می شود. این دیسک خوان شکافی ندارد. جهت نان دادن فعال بودن دیسک از یک نور چراغ استفاده می گردد. به همراه این دیسک حداقل یک دیسک خوان شناور نیز وجود دارد (دیسک خوان A:) . دیسک سختی که قبلا مورد استفاده قرار گرفته باشد به طور اتوماتیک Dos را Load می کند.

Dos را می توان توسط قرار دادن کلید اصلی در وضعیت روشن و یا با استفاده از reset که معمولا با استفاده از کلیدهای ALT-CTRL-DEL انجام می گیرد، Load یا boot کرد. گاهی اوقات قبل از آنکه Dos در دیسک خوانهای جای گیرد توسط یک روش تست داخلی طولانی مورد آزمایش قرار می گیرد. درصورتی که علائم A> یا C> بر روی صفحه تصویر ظاهر گردند و یا کامپیوتر درخواست داده ورودی نموده باشد می توان گفت که عمل Load کردن Dos با موفقیت انجام گرفته است. بسیاری از ماشین ها دارای ساعت های داخلی هستند که به طور خودکار به Dos تاریخ و زمان را اعلام می کنند. تاریخ و روز را همچنین می توان توسط فشار دادن کلید RETURN به دستگاه وارد کرد.

نکات:

درصورتی که پیام خطای «حاضر نیست» (not ready) بر روی صفحه تصویر ظاهر گردد بررسی نمایید که آیا دیسک همان دیسک مورد نظر است یا خیر و همچنین طرز قرار گرفتن آن در دیسک خوان را کنترل کنید.

ممکن است بعضی از مدل های IBM PC نتوانند Dos را پیدا کنند. در عوض این کامپیوترها دارای یک BASIC داخلی هستند و بر روی صفحه تصویر آنها نیز “OK” ظاهر خواهد شد. با وجود این، این حالت مطلوب (OK) نیست و کامپیوتر باید تعیین مجدد (reset) گردد.

توضیح تکمیلی: floppy disk یا دیسک شناور یک دیسک پلاستیکی مغناطیسی است که معمولا از آن به عنوان نگهداری متن در حین استفاده از نرم افزار «پردازنده کلمه» و ... استفاده می گردد. متداول ترین دیسکی که مورد استفاده قرار می گیرد دارای 7.8 اینچ قطر است و دارای یک پوشش 8*8 اینچ مربعی می باشد که در حین عملیات خواندن و نوشتن در محل خود باقی می ماند. پوشش دیسک دارای یک شکاف شعاعی (که به شاخک خواندنی/ نوشتنی اجازه می دهد با دیسک تمای پیدا کند)، یک حفره مرکزی (جهت قرارگیری در دیسک خوان)، یک حفره ثانوی، و نهایتا یک شکاف نوشتنی است که به هنگام نوشتن توسط نوار پوشیده می شود. در زمان Load کردن، دیسک و پوشش آن در درون شکاف دستگاه دیسک خوان جای می گیرد. بسته شدن در شکاف سبب می گردد تا مرکز دیسک بر روی مرکز شکاف دیسک خوان منطبق شده و دیسک آماده Load شدن گردد.

...ادامه دارد