بیوتروریسم عبارت از سوء استفاده از عامل میکروبی یا فرآورده های آن می باشد. بیوتروریسم در دو بخش «عمد» و «غیر عمد» ترس و کشتار دارد. از مصادیق بارز آن در هر دو بخش می توان به گسترش بیماری های صعب العلاج، نوظهور، ضایعات پوستی و آسیب های روانی اشاره کرد.

باتوجه به نمونه های ذکر شده، بیوتروریسم تنها یک ابزار جنگی برای کشتار نمی باشد؛ بلکه شامل کشتار جمعی پدیده های طبیعی و بیماری های نوپدید مانند «ایدز» و بازپدید مانند «وبا» و «طاعون» می باشد. بدیهی است که نیروهای نظامی، تنها جمعیت در معرض خطر برای حملات بیولوژیک نیستند؛ بلکه اقشار مختلف جامعه در معرض خطر بوده و به منظور دفاع در مقابل اثرات ناتوان کننده‌ی بالقوه ی یک حمله نیازمند کسب آگاهی نسبت به اصول اساسی همه‌گیرشناسی عوامل مورد استفاده در جنگ بیولوژیک می باشند.

در ادامه مطلب لیستی از این حملات بیوتروریستی و انواع ویروس های کشنده برایتان قرار داده ام


سیاه زخم (Anthrax)

سیاه زخم بیماری عفونی حادی است که با باکتری اسپور داری به نام باسیلوس آنتراسیس ایجاد می شود. سیاه زخم به طور عمومی در مهره داران پست اهلی و وحشی (رمه و دیگر علفخواران) بروز می یابد؛ اما انسان در تماس با حیوان یا بافت آلوده و طرق دیگر دچار بیماری می شود. عفونت انسانی به سه شکل بروز می کند: سیاه زخم پوستی (Skin Coetaneous) که باکتری از محل زخم پوستی وارد بدن می شود. در صورت عدم درمان نرخ مرگ و میر آن بیست درصد است، درحالی که معالجه با آنتی بیوتیک ها این میزان را به طور تقریبی به صفردرصد کاهش می دهد؛ سیاه زخم تنفسی (Inhalation) یا ریوی (pulmonary) دارای نرخ مرگ و میر بالایی یعنی بیش از نود درصد است، نشانه هایی مشابه با آنفولانزا چند روز بعد از دوره نهفتگی کوتاه بروز می یابد، نشانه های حاد به صورت تیپیک ظاهر می شود و سرانجام به مرگ ختم می شود. سیاه زخم گوارشی (Gastrointestinal) بعد از بلع مقدار زیادی اسپورهای سیاه زخم، به صورت تیپیک از گوشت یک حیوان آلوده با علایمی مشابه مسمومیت غذایی، رخ می دهد. نرخ مرگ و میر بین 25 و 60 درصد متغیر است.


بیوسید (کشنده های زیستی) Biocide

یک عامل شیمیایی نظیر آفت کش، که بتواند موجودات زنده را نابود سازد.


بوتولیسم Botulism

بوتولیسم بیماری فلج کننده عضلات است که با سم حاصل از باکتری خاک زی، ایجاد می شود. تمام اشکال بیماری، اگرچه نادر است می تواند کشنده باشد و از موارد فوریت پزشکی محسوب می شود. انتقال بوتولیسم از طریق غذا خطرناک بوده و افراد زیادی بعد از مصرف غذای آلوده بیمار می شوند. آلودگی مواد غذایی یا ذرات معلق در هوا در رویداد بیوتروریسمی ضروری است.


تب خوکی کلاسیک Classical Swine Fever: CSF

تب خوکی کلاسیک یا کلرآ خوک (Hog Cholera) که بعضی اوقات طاعون خوکی نیز نامیده می شود (براساس کلمه آلمانی Schweinepest) بیماری بسیار واگیر خوک و گراز وحشی است. عامل آلودگی ویروس است.


ویریوس آبولا Ebola Virus

ویروس ابولا، فیلو ویروس بی نهایت واگیرداری است که تب هموراژیک حاد و بسیار کشنده ای را ایجاد می کند. از طریق تماس با مایعات بدنی یا ترشحات حاصل از افراد آلوده و ذرات معلق در هوا پراکنده می شود.


ویروس نقص دستگاه ایمنی انسان (اچ.ای.وی) /ایدز Human Immunodeficiency Virus (HIV) /AIDS

(اچ.ای.وی) یک رترو ویروس است که سندرم نقص دستگاه ایمنی اکتسابی (AIDS) را سبب می شود، در این وضعیت سیستم ایمنی ضعیف شده و منجر به عفونت های فرصت طلب تهدید کننده زندگی می شود.


ویروس آنفولانزا Influenza Virus

آنفولانزا (The Flu) بیماری تنفسی واگیرداری است که بوسیله‌ی ویروس آنفولانزا ایجاد می شود. این ویروس از درجه ملایم تا حاد بیماری را می تواند ایجاد کند و در بعضی موقع منجر به مرگ می شود.


مالاریا Malaria

بیماری ایجاد شده با انگل های پروتوزوان (Protozoan Parasites) از خانواده پلاسمودیوم (Plasmodium Family) می باشد که می تواند از طریق نیش پشه آنوفل یا انتقال خون یا سوزن آلوده منتقل شود.


ویروس ماربورگ Marburg Virus

ویروس ماربورگ عامل تب هموراژیک ماربورگ است. این بیماری انسان و نخستینی های غیرانسانی را مبتلا می سازد. بوسیله‌ی ویروس RNA دار منحصر به فرد ژنتیکی از خانواده فیلو ویروس (Filovirus Family) و به طریق زونوتیکی (آلودگی حیوانی) منتقل می شود. کشف آن منجر به تشکیل این خانواده ویروسی شد. چهارگونه ویروس ابولا تنها اعضای شناخته شده دیگر این خانواده هستند.


ویروس ارتوپاکس Orthopox Virus

ویروس ارتوپاکس شامل گونه های زیادی هستند که از پستانداران (غیر از انسان) جدا شده اند؛ نظیر ویروس واریولا (Variola Virus) {در انسان ویروس آبله (Small Pox)}، ویروس های ارتوپاکس به طور جهانی گسترش یافته اند. مفروض است که تمام ویروس های ارتوپاکس پستانداران قابلیت ایجاد عفونت در انسان را دارند.


پاندمیک Pandemic

پاندمیک نوعی از شیوع بیماری عفونی است که در سرتاسر منتطق وسیع یا حتی به صورت جهانی منتشر شود. به طور عمومی، سه معیار باید برای شیوع بیماری عفونی وجود داشته باشد تا بتوان آن را پاندمیک دانست: این بیماری برای جامعه جدید باشد؛ آلودگی در انسان بوجود آورد و بیماری وخیم باشد؛ عامل این بیماری به آسانی و با تداوم در بین جوامع انسانی گسترش یابد.


پاتوژن (عامل بیماری زا) /بیماری زایی /پاتولوژی Pathogen /Pathogenesis /Patholohy

پاتوژن (عامل بیماری زا) عامل ایجاد کننده‌ی بیماری است. عبارت پاتوژن اغلب برای اشاره به موجودات عفونت زا به کار می رود. این موارد شامل باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها می باشد. برای عوامل غیرعفونتی بیماری نظیر مواد شیمیایی کمتر به کار می رود.

پیشرفت، منشأ و وقایع متوالی منجر به بیماری را بیماری زایی گویند؛ درحالی که پاتولوژی به عنوان شاخه ای از علم پزشکی تعریف می شود که با ماهیت اصلی بیماری سروکار دارد.


طاعون Plague

طاعون بیماری عفونی با رخداد طبیعی است که چندین شکل دارد، انسان ها و حیوان ها را مبتلا ساخته و به صورت جهانی یافت می شود. نوع طاعون نومونیک (Pneumonic Plague) بیشترین نگرانی را به خود اختصاص می دهد، می تواند در هوا پخش شده و از فردی به فرد دیگر در ارتباط نزدیک و مستقیم انتقال یابد و بدین سبب برای کاربرد در حمله تروریستی حائز اهمیت است.


هاری Rabies

هاری عفونت ویروسی با احتمال کشندگی است که سیستم اعصاب مرکزی را مورد حمله قرار می دهد. ویروس هاری بوسیله حیوانات وحشی، بویژه خفاش ها و راکون ها منتقل می شود. از طریق تماس مستقیم با حیوانات وحشی آلوده یا حیوان اهلی مبتلا، می تواند به انسان منتقل شود. در اکثر موارد هاری، ردپایی از گاز گرفتگی حیوان دیده می شود.


سارس SARS

سندرم وخیم و حاد تنفسی (سارس) بوسیله کرونا ویروس (Corona Virus) می باشد. فوریه 2003 نخستین گزارش از آن در آسیا اعلام شد؛ ظرف ماه های بعد قبل از اینکه شیوع آن تجدید شود به بیش از 24 کشور در جهان گسترش یافت. به نظر می آید سارس با تماس نزدیک انسان –انسان (فاصله کمتر از یک متر) شیوع می یابد و تصور می شود به آسانی از طریق ذرات ریز تنفسی موجود در عطسه و سرفه فرد مبتلا (درست مشابه سرماخوردگی معمولی) منتشر شود. شیوع این بیماری، جرقه ای برای تقویت اقدامات سلامت زیستی از سوی سازمان های بین المللی (نظیر WHO)، حکومت ها و افراد در سطح جهانی بود.


آبله Smallpox

آبله بیماری وخیم، مسری و گاهی کشنده است. درمان ویژه ای برای آن وجود ندارد و تنها پیشگیری، واکسیناسیون است. ویروس آبله به صورت ذاتی ریشه کن شده است؛ اما به دلیل نگهداری از مقادیر اندک این ویروس برای تحقیقات آزمایشگاهی، بیم آن هست که به عنوان عامل بیولوژیکی در وقایع تروریستی آینده به کار گرفته شود.


سم Toxin

از نظر تخصصی تنها به مواد سمی ایجاد شده توسط سلول ها یا موجودات زنده گفته می شود، این مواد به طور تیپیک با واکنش شیمیایی یا دیگر فعالیت در ابعاد مولوکولی می توانند صدمه، بیماری یا مرگ را در موجود زنده ای نظیر گیاهان، حیوانات یا افراد ایجاد کنند. اما از نظر غیرتخصصی عبارت سم اغلب برای هر ماده سمی به کار می رود. این عبارت بیشتر برای مواد سمی که منشأ زیستی ندارند مصطلح است. سم شناسی علمی است که به سموم حاصل از حیوانات و گیاهان الی معین و باکتری های بیماری زا رسیدگی می کنند.


سل Tuberculosis

توبرکلوسیس (TB مخفف Tubercle Bacillus) هر بیماری عفونی در انسان و حیوانات که به دلیل گونه های مایکوباکتریوم ایجاد گردد گفته می شود و با تشکیل برآمدگی ها (Tubercle) و نکروزهای موضعی در بافت اندام ها، مشخص می شود؛ انسان، ریه جایگاه اصلی عفونت و اغلب ورودی ای است که از طریق آن عفونت به دیگر اندام ها سرایت می کند.


تولارمیا Tularemia

بیماری بسیار عفونی که از مقادیر اندک باکتری و به طور طبیعی رخ می دهد. به طور تیپیک در مناطق روستایی یافت می شود؛ در جمعیت های حیوانی شایع است و اگر از طریق گاز حیوان آلوده (جوندگان، خرگوش ها و خرگوش صحرایی) یا اگر از طریق کنه یا نیش حشره گوزنی (deer Fly) انتقال یابد، به عنوان زنوز عمل می کند. ابتلا به این بیماری می تواند از طریق تماس با لاشه‌ی حیوانی آلوده، خوردن یا آشامیدن آب یا غذای آلوده، یا استنشاق باکتری های عامل بیمار ایجاد شود. استنشاق باکتری بدون معالجه، می تواند منجر به بیماری تنفسی وخیم، نومونیا و عفونت سیستمیک شود. تولارمیا به دلیل شیوع گسترده از طریق انتشار با ذرات معلق هوا، می تواند خطر بالقوه‌یی برای امنیت زیستی در حمله بیوتروریستی ایجاد نماید.


تب های هموراژیک ویروسی Viral Hemorrhagic

تب های هموراژیک ویروسی به گروهی از بیماری ها اطلاق می شود که بوسیله ی چند خانواده ی مجزای ویروسی ایجاد شده اند. عبارت تب هموراژیک ویروسی برای شرح سندرم وخیم چند قسمتی (چند سیستم اندامی موجود در بدن مبتلا می شوند) به کار می رود.

به طور مشخص، سیستم رگی آسیب می بیند و توانایی بدن جهت خود تنظیمی دچار مشکل می شود. این نشانه ها اغلب توأم با خونریزی است Hemorrhaging or bleeding، اما خونریزی خود به ندرت عامل تهدید کننده ای است. درحالی که برخی انواع ویروس های تب هموراژیک بیماری های به‌نسبه جدی‌ای ایجاد می کنند؛ بسیاری از آن ها بیماری های مهلک و وخیمی را باعث می شوند. نمونه آن موارد زیر است: تب لاسا (Lassa)، ویروس ماربورگ، ویروس ابولا، تب هموراژیک بولیویایی (Bolivian)، تب هموراژیک کره ای (Korean)، تب کریمه (Crimean Congo) و تب هموراژیک دنگی (Dengue).

سوالات خود را از ما بپرسید...