جشنواره بین المللی پویانمایی/ بازنمایی خصلتهای پهلوانی و فتوت در انیمیشنهای تلویزیون

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، در این نشست، پایاننامه «بازنمایی خصلتهای پهلوانی و فتوت در سیمای جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه ارتباطات آیینی»، با مطالعه موردی پویانمایی «پهلوانان (پوریای ولی)» و سریال «راستش را بگو»، از جواد جلوانی و دانشگاه صدا و سیما بررسی شد.
در ابتدای این نشست، جواد جلوانی، با پرداختن به محتوای انیمیشنهایی همچون «باب اسفنجی»، «باربی»، «بن تن»، «اسپایدرمن» و بازیهای کامپیوتری همچون «sims» و «clash of clans»، اظهار کرد:
پایاننامه من یک پایاننامه چند لایه است که برای بیان آن باید از چندین جهت بررسی صورت گیرد. انیمیشنهایی چون «اسپایدرمن»، برای اینکه با بدیها مبارزه کنند، خودشان هم تبدیل به هیولا میشوند. هر کدام از این انیمیشنها و بازیهای کامپیوتری سبک زندگی متفاوتی برای مخاطبان تعیین میکند و به ترویج سبکهای زندگی زیادهخواهی، مصرفگرایی و تجملی میپردازد.
در بخش دیگری از این نشست به مقایسه انیمیشن «پوریای ولی» یا همان «پهلوانان» پرداخته شد و جلوانی به بیان تفاوتهای مبارزه پوریای ولی و شخصیتهای کارتون «بنتن» پرداخت و گفت: پوریای ولی و مریدانش برای مبارزه با دشمنان تغییر چهره نمیدهند و از مردم عادی کوچه و بازار هستند. در این انیمیشن حتی برای مبارزه با ظلم نیاز به هیکل تنومندی هم نداری.
جلوانی همچنین در تحلیل محتوای مستندهایی که از کشورهای دیگر درباره ایران ساخته شده است، توضیح داد: برخی از این مستندها درصدد هستند «زورخانه» ایران را جای بدی جلوه دهند، استفاده از ابزارهایی که نماد سلاحهای جنگی است و مبارزه و خشونت را ترویج میدهند. در حالی که زورخانه جزو فرهنگ باستانی و جوانمردی ایرانی است که باید از چند جهت آن را بررسی کنیم و همواره یاور فقرا و مظلومین بوده است.
او در ادامه به جمعبندی شاخصههای فتوت در این آثار پرداخت و گفت: «پوریای ولی» با شاخصههای فتوت سنتی همخوانی بالایی دارد و در جایی میبینیم که پوریای ولی به بیان پیامهای دینی و اخلاقی میپردازد و به طوطی میگوید: راز اسارت تو در جلوهگری تو است.
در ادامه این جلسه، بخشهایی از دو انیمیشن «پهلوانان» و سریال «راستش را بگو» پخش شد و نمادها و تفاوتهای گفتمان در آنها تحلیل و مقایسه شد و اینکه سریال راستش را بگو به دنبال ارائه نگاه مدرنی از فتوت است که گاه به بیراهه رفته است.
در بخش دیگری از این نشست دانشجویان و علاقهمندان حاضر در سالن سوالهای خود را از نگارنده پایاننامه پرسیدند.
در پایان این جلسه، دکتر محمدعلی صفورا (+) به عنوان جمعبندی، گفت: بررسی موضوع جوانمردی در این آثار و سبک زندگی در رسانه بحث مهمی است، بحثی که ایدئولوژی جامعه را بیان میکند.
او ادامه داد: جامعه ایران بر اساس قالب مرسوم اثر هنری میسازد و بازنمایی میکند. در امریکا هم همین اتفاق میافتد، ما نمیتوانیم به این موضوع اعتراض کنیم، هر کشوری دنبال ایدئولوژی خود است و نمیتوان خرده گرفت. اما در این تطبیقها باید دید، آنها چهقدر توانستهاند از این ابزار درست استفاده کنند.
این استاد دانشگاه با ذکر یک مثال ادامه داد: در انیمیشن «پت پستچی» سبکی از زندگی بازنمایی میشود که پر از موضوعهای اخلاقی قابل تعمیم از جمله تعهد به کار و موضوعهای آموزشی است. پس نباید مطلق نگاه کرد و حتما این انیمیشنها نکاتی قابل نمایش دارد که از رسانه ملی پخش شده است. در بحثهای نظری نباید کلی نگری کرد.
دهمین جشنواره بینالمللی پویانمایی تهران روز 19 اسفند در مرکز آفرینشهای فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به کار خود پایان میدهد.